Teknik Terimler

Teknik Terimler

ETKB: Enerji Tabii Kaynaklar Bakanlığı.

EPDK: Enerji Piyasası Düzenleme Kurulu.

TEİAŞ: Türkiye Elektrik İletim Anonim Şirketi.

TEDAŞ: Türkiye Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi.

EÜAŞ: Elektrik Üretim Anonim Şirketi.

TETAŞ: Türkiye Elektrik Ticaret ve Taahhüt Anonim Şirketi.

İletim: Elektrik enerjisinin gerilim seviyesinin 36kW üstü hatlar üzerinden nakli.

İletim Sistemi: Elektrik iletim tesisleri ve şebekesi.

Dağıtım: Elektrik Enerjisinin gerilim seviyesi 36kW ve altındaki hatlar üzerinden nakli.

Dağıtım Sistemi: Bir dağıtım bölgesinde yer alan elektrik dağıtım tesis ve şebekesi.

Dağıtım Bölgesi: Bir dağıtım şirketinin lisansında tanımlanan bölge.

Dağıtım Şirketi: Belirlenen bir bölgedeki elektrik dağıtımı ile iştigal eden tüzel kişi.

Aktif Güç: Elektrik akımı ile aynı fazda işgören ve kW birimi ile ölçülen güç.

Reaktif Güç: Elektrik akımının gerilime göre 90° faz farklı , iş görmeyen ve kVAr birimi ile ölçülen güç.

Aktif Enerji: Aktif gücün zamanla çarpımından elde edilen ve kWh birimi ile ölçülen enerji.

Reaktif Enerji: Reaktif gücün zamanla çarpılmasından elde edilen ve kVArh birimi ile ölçülen enerji.

Güç Faktörü: Aktif gücün, görünen (reaktif) güce oranı.

Serbest Tüketici: EPDK tarafından belirlenen elektrik enerjisi miktarından daha faz tüketimde bulunan ve itlim sistemine doğrudan bağlı olması nedeniyle tedarikçisini seçme serbestisine sahip gerçek veya tüzel kişi.

Müşteri: Perakende satış sözleşmesi veya ikili anlaşmalar yoluyla hizmet alan tüketici.

Tüketici: Elektriği kendi ihtiyacı için alan serbest ve serbest olmayan tüketici.

Tedarikçi: Müşterilerine elektrik enerjisi ve7veya kapasite sağlayan üretim şirketleri, otoprodüktörler, otoprodüktor grupları, toptan satan şirketler , perakende satış lisansı sahibi dağıtım şirketleri.

Elektrik Piyasası Kanunu: 20/2/2005 tarihli Ğ 4628 sayılı kanun.

Bağlantı ve/veya Sistem Kullanım Anlaşması: Üretim şirketi, otoprodüktor grupları, dağıtım şirketi yada tüketicilerin iletim sistemine yada dağıtım sistemine erişmelerini yada bağlantı yapmaları için ilgili kullanıcının özgü koşul ve hükümleri kapsayan anlaşma.

Bağlantı Gücü: Bir kullanım yerinin elektrik projesinde belirtilen kurulu gücün, kullanma faktörü ile çarpılması suretiyle hesaplanan güç miktarı.

Bağlantı Bedeli: Gerçek ve tüzel kişilerin dağıtım veya iletim sistemine bağlantı yapmalarına ilişkin olarak yapılan masrafların karşılanmasını esas alan bedel.

Bağlantı Noktası: Kullanıcıların bağlantı anlaşmaları uyarınca sisteme bağlandıkları saha ve irtibat noktasını.

Tarife: Elektrik enerjisinin ve/veya kapasitenin iletimi dağıtımı ve satışı ile bunlara dair hizmetlere ilişkin fiyatları, hükümleri ve şartları içeren düzenlemeleri.

Enterkonnekte Sistem: Kullanıcı devreleri hariç olmak üzere, iletim sisteminin 380kV ve 154kV elemanları.

Ayırıcı: Yüksek elektrik devrelerini açıp / kapayan cihaz.

Kesici: Yük altında veya arıza durumlarında elektrik devrelerini açıp / kapamak için kullanılan cihaz.

Bara: Aynı gerilimdeki fiderlerin bağlandığı iletken.

Fider: Bir merkez barasından müşteri veya müşteriler grubuna enerji taşıyan hat veya kablo çıkışı.

Bölgesel Yük Dağıtım Merkezi(BYDM): İletim seviyesinin belli bir bölgesine ait üretim , iletim ve tüketim faaliyetlerini izleyen işletme manevralarının koordinasyonu ve kumandasını yürüten kontrol merkezi.

Ulusal Yük Dağıtım Merkezi: TEİAŞ bünyesinde yer alan ve elektrik enerjisi arz ve talebinin gerçek zamanlı olarak dengelenmesinden sorumlu birim.

Hat: Elektrik enerjisini taşıyan iletkenlerden oluşan tesis.

Şönt Reaktör: Bağlı bulunduğu hat, transformatör ve baradan reaktif güç çeken ve gerilim düşürmek için kullanılan sargı.

Seri Reaktör: Bağlı bulunduğu fiderde akımı sınırlamak için kullanılan sargı.

Şalt Sahası: Bağlantı elemanlarının bulunduğu saha.

Tekhat Şeması: Şebekenin belli bir kısmındaki bara, iletken, güç transformatörü ve kompanzasyon teçhizatı gibi elemanların bağlantısını gösteren tek faz diyagramı.

Seri Kapasitör: Seri bulunduğu hatta , empedansı düşürerek sistem stabilitesini arttırmak üzere kurulan kapasitör grubu.

Şönt Kapasitör: Reaktif güç üreten, sisteme paralel bağlı kondansatör grubu.

Topraklama: Tesis ve/veya teçhizatın kesici ve ayırıcılar yardımı ile elektriğin her yönden kesilmesinin ardından iletkenlerin toprağa kısa devre edilerek geriliminin sıfırlanması.

Yük Alma: Bir ünitenin sisteme elektrik enerjisi vermeye başladığı veya bu enerjiyi arttırdığı durum.

Yük Atma: Bir ünitenin sisteme elektrik enerjisini kestiği veya bu enerjiyi azalttığı durum.

Frekans: Sistemdeki alternatif akımın Hertz olarak ifade edilen bir saniyedeki devir sayısı (50 Hz).

Harmonik: Doğrusal olmayan yükler veya gerilim dalga şekli ideal olmayan generatorlerden dolayı bozulmaya uğramış bir alternatif akım veya gerilimde ana birleşen frekansının tam katları frekanslarda oluşan sinusoidal birleşimlerin her biri.

Fliker: Yükteki dalgalanmalar nedeniyle ortaya çıkan ve aydınlatma armatürlerinde kırpışmaya yol açarak rahatsızlık hissi yaratan 50 Hertz altındaki gerilim salınımları.

Dengeleme: Sistem arz ve talebini dengelemen için UYDM tarafından yürütülen işlem.

Kuranportor: Yüksek gerilim şebekesinde iki veya daha fazla istasyon arasında yüksek gerilim hatları üzerinden haberleşmeyi sağlamaya yönelik elektronik cihaz.

Kogenerasyon: Birleşik isi ve güç üretimi.

Manevra: Sistemin çeşitli kısımlarını devreye almak ve çıkarmak için kesiciler ve ayırıcılarla yapılan işlemler.

Piyasa: Üretim, iletim, dağıtım, perakende satış hizmetleri ithalat ve ihracat dahil olmak üzere elektrik enerji ve kapasite alım satımı veya ticareti faaliyetleri ile bu faaliyetlere ilişkin işlemlerden oluşan elektrik enerji piyasası.

Lisans: Tüzel kişilere piyasada faaliyet gösterebilmeleri için ilgili mevzuat uyarınca kurul tarafından verilen izin.

Otoproduktor: Esas olarak kendi elektrik enerjisini ihtiyacını karşılamak üzere elektrik üretimi ile iştigal eden tüzel kişi.

Otoproduktor Grubu: Esas olarak ortaklarının elektrik enerjisi ihtiyacını karşılamak üzere elektrik enerjisi üretimi ile iştigal eden tüzel kişi.

Piyasa Mali Uzlaştırma Merkezi: TEİAŞ bünyesinde yer alan ve esas olarak Şebeke Yönetmeliği , Dağıtım Yönetmeliği, Dengeleme ve Uzlaştırma Yönetmeliğini olmak üzere ilgili mevzuat çerçevesinde, Ulusal Yük Dağıtım Merkezi tarafından elektrik enerjisi arz ve talebinin gerçek zamanlı olarak dengelenmesi sonucu tüzel kişilerin birbirlerine borçlu yada alacaklı oldukları tutarları hesaplamak suretiyle mali uzlaştırma sistemini çalıştıran birim.

Sekonder frekans kontrolü: Sistem frekansının düşmesine veya yükselmesine tepki olarak ünite aktif güç çıkışının UYDMÕden gönderilen bir sinyal ile otomatik artırılması veya düşürülmesi.

Senkron kompanzasyon: Sistemdeki güç faktörünü istenilen seviyede tutmak için çalışır durumda olan senkron makinaların ikaz akımlarını ayarlayarak reaktif güç üretilmesi veya tüketilmesi.

Primer frekans kontrolü: Sistem frekansının düşmesine veya yükselmesine tepki olarak ünite aktif güç çıkışının hız regülatörü ile otomatik artırılması veya düşürülmesi yoluyla sistem frekansının düzeltilmeye çalışılması.

Sayfayı Yazdır Word'e Aktar